Prvi Hercegovac u NBA
25. nov 2012. | Sport | Autor: Rade Likić | Pogledano: 1566 puta

Nekoliko decenija prije nego što su Hercegovinu zapaženim nastupima u najjačoj košarkaškoj ligi na svjetu predstavili prvo Dražen Petrović, zatim Predrag Danilović, a nešto kasnije i Vladimir Radmanović jedan danas zaboravljeni momak porijeklom Hercegovac nastupao je u NBA ligi.

Bio je to Zdravko Bato Govedarica, najmlađe dijete Todora Govedarice i njegove supruge Ane. Todor je još prije Prvog svjetskog rata iz Avtovca, preko Trsta emigrirao u potrazi za boljim životom u Sjedinjene Američke Države. Nastanio se u Čikagu i tamo upoznao buduću suprugu Anu također srpskog porijekla. U braku su izrodili petoro djece, kćeri Danicu, Dejzi i Jozefinu te sinove Vilijema i Zdravka. Ovaj potonji Zdravko rođen 1928. godine, bio je najmlađi te je vjerovatno kao mezimac porodice dobio nadimak Bato koji će ga pratiti cijelog života. 

Vrlo rano je ostao bez oca jer na američkom popisu stanovništva 1940. godine, njegova majka Ana navedena je kao glava domaćinstva i udovica. 

Bato je sportsku karijeru započeo još u svojoj srednjoj školi gdje su skauti renomiranog univerziteta De Paul iz Čikaga primjetili njegov talenat i ponudili mu punu sportsku stipendiju. De Paul Blu Dejmonsi članovi prve NCAA košarkaške divizije, bili su u posleratnom vremenu jedna od najboljih univerzitetskih ekipa u Americi. 1945. godine osvojili su državno prvenstvo a zvjezda tima bio je najbolji američki igrač tog doba i jedan od 50 najboljih igrača NBA lige svih vremena- Džordž Mikan. Godinu dana posle Mikanovog odlaska u profesionalce, tačnije1947. godine, Bato Govedarica postaće član Blu Dejmonsa. Kako su tadašnja pravila nalagala, da studenti prve godine ne mogu nastupati, Bato je taj period proveo u treniranju i u pripremi ispita. Već u narednoj sezoni postaje punopravni član prve petorke na poziciji plejmejkera postižući 8,5 poena po utakmici. Do kraja školovanja Bato je postao vođa i ponajbolji igrač tima postižuči na trećoj godini 11.5 poena po utakmici da bi na završnoj godini studija 1951. postao vodeći strjelac ekipe sa 14 koševa u prosjeku. U to vrijeme nije bilo ograničenja napada, postizano je manje poena po utakmici pa shodno tome i Batine košarkaške statistike moraju se sagledavati u drukčijem kontekstu nego danas. 

Te godine Bato je izabran u selekciju All American, odnosno postao je član idealnog tima NCAA lige a imao je vrlo zapažen nastup na revijalnoj utakmici između najbolje NCAA selekcije i čuvenih košarkaških majstora i zabavljača Harlem Globtrotersa. 

Na draftu 1951.godine Batu su kao 25 pika izabrali Sirakjus Nacionalsi profesionalna ekipa i pretača današnjih Filadelfija Seventisiksersa. Ali od izbora, do prvih Batinih profesionalnih nastupa proteći će dvije godine. Po završetku studija i Drafta na kom je izabran Bato je mobilisan u američku vojsku i učestvovao je u Korejskom ratu u borbenim jedinicama. Vjerovatno su užasi rata i dvogodišnja igračka pauza dosta uticali njegova profesionalna karijera bude skromna. 

Među profesionalcima Bato je proveo samo sezonu 1953/1954 i na 23 utakmice prosječno postizao 3.3 poena i jednu asistenciju. Po završetku profesionalne karijere Bato se oženio sa Doroti Vujović i u dugogodišnjem sretnom braku dobio 4 sina: Teda, Brajana, Miloša i Daneta. Imao je sopstveni privatni biznis a u slobodno vrijeme trenirao je volonterski školske košarkaške ekipe i bio pasionirani igrač golfa. U srpskoj zajednici bio je jako poštovan i dugo je aktivno učestvovao u radu Srpske Nacionalne Federacije Jedinstvo iz Čikaga. Dobio je i značajna košarkaška priznanja. 1974. izabran je u Kuću Slavnih (Hall of Fame) univerziteta De Paul, godinu dana kasnije također je postao član Kuć slavnih države Ilinoj, a 2006 izabran je za jednog od 50 najboljih igrača rođenih u Čikagu. Baš te, 2006.godine, 13 marta, završio se životni put Zdravka Bate Govedarice. Služba za upokojenje održana je u Srpskoj pravoslavnoj crkvi Hristovog Vaskrsenja u Čikagu a pokopan je na groblju Montros. 

Zdravko Govedarica nije bio poznat široj javnosti. U otadžbini i kraju njegovih predaka o njemu se malo ili gotovo nimalo znalo, ali ostaje činjenica da je njegovo pojavljivanje na košarkaškoj profesionalnoj sceni bila najava sportskih uspjeha njegovih zemljaka Hercegovaca nekoliko decenija kasnije. 

(Moja Hercegovina)
 
Print verzija Posalji prijatelju Dodaj u Favorite
  Register